Тошкент, Ўзбекистон — Ўзбекистонда барқарор шаҳарсозликни ривожлантириш миллий қўмитаси раиси Шерзод Қудбиев 10 апрель куни тадбиркорлар билан мулоқот чоғида уй-жой реновацияси тўғрисидаги қонунни амалга оширишнинг асосий механизмларини тушунтирди.
Инвестиция компанияси “Makon” қурилиш ташкилоти вакили томонидан консервация зоналарига тушиб қолган якка тартибдаги уй-жойларнинг тақдири ҳақида савол кўтарилди.
Учрашув иштирокчилари маълумотига кўра, ҳукуматга бундай уйлар эгаларига уларни таъмирлаш ва яшаш учун фойдаланишга рухсат бериш таклифи киритилган. Бироқ ушбу ҳудудларда, ҳатто кичик қаватли бўлса ҳам, янги қурилиш ишларига рухсат берилмайди.
Қудбиевнинг таъкидлашича, ҳудудларни консервация зоналарига киритиш стратегик ривожланиш вазифалари билан боғлиқ. Унинг сўзларига кўра, янги қурилишга рухсат бериш келажакда қўшимча харажатларга олиб келиши мумкин, чунки реновация лойиҳалари амалга оширилганда давлат янги қурилган объектлар қийматини қоплашига тўғри келади.
У умумий режа олдиндан қайси ҳудудларда қурилишга рухсат берилгани ва қайси ҳудудларда чекловлар мавжудлигини белгилаб қўйишини таъкидлади. Мумкин бўлган ёндашув сифатида, майдон кенгайган тақдирда эгалари кейинчалик қўшимча метрлар учун компенсация талаб қилмаслик ҳақида келишув имзолаши варианти ҳам муҳокама қилинмоқда.
Қўмита раиси реновация лойиҳалари амалга оширилганда давлат олиб қўйиладиган якка тартибдаги уй-жойлар учун компенсация тўлашини тасдиқлади. Қийматни баҳолаш ва қарор қабул қилиш ҳудудий инвестиция компанияси томонидан амалга оширилади.
Лойиҳалар фақат иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлганда амалга оширилади. Шу билан бирга, якка тартибдаги уй-жой қурилиши қисман сақланиши мумкин, аммо кўп ҳолларда кўп қаватли уйлар қурилиши назарда тутилган.
Мулкдорлар ҳуқуқлари ҳақидаги саволга жавоб бериб, Қудбиев кўпчилик ва озчилик манфаатлари ўртасида мувозанат зарурлигини таъкидлади. Унинг айтишича, кадастр маълумотлари таҳлилига кўра, норози мулкдорлар улуши тахминан 5–7 фоизни ташкил этади, аксарият эса яшаш шароитларини яхшилашдан манфаатдор.
Реновация тўғрисидаги қонун лойиҳаси ва регулятор “қум қутиси” доирасида лойиҳаларни амалга ошириш учун 80 фоиз мулкдорлар розилиги талаб этилиши нормаси киритилмоқда. Шу билан бирга, барча мулкдорлар билан компенсация масалалари ҳал этилмагунча, тўлиқ бузиш ишлари амалга оширилмайди.
Қудбиев хусусий инвесторларнинг кўчмас мулкни сотиб олиш босқичида иштирок этиши истисно этилишини алоҳида таъкидлади. Бу вазифалар тўлиқ давлат инвестиция компанияси зиммасига юкланади. У мулкдорлар билан белгиланган розилик даражасига эришилмагунча музокаралар олиб боради, кейин эса қолган объектлар бўйича судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга бўлади.
Торгово-промышленная палата раиси Даврон Ваҳобов янги тизим лойиҳаларни амалга ошириш ёндашувини ўзгартираётганини таъкидлади. Илгари тадбиркорлар уйларни алоҳида сотиб олган бўлса, энди дастлаб давлат компанияси буни амалга оширади, сўнг ҳудуд тасдиқланган мастер-режа билан аукционга чиқарилади.
Қудбиевнинг аниқлаштиришича, ҳудуд алоҳида лотларга бўлиниб, қурилиш учун ажратилиши мумкин, шу билан бирга майдоннинг тахминан 30 фоизи яшил ҳудудлар учун мўлжалланади.
Ваҳобовнинг сўзларига кўра, янги модел жорий этилиши аввалги лойиҳаларда кузатилган аҳоли ва қурувчилар ўртасидаги низоларни камайтиришга қаратилган.
Қудбиев қўшимча қилиб, қурилиш жараёнларининг тезлашиши ва инвестиция айланмасининг ошиши уй-жой таннархини пасайтириш ҳамда компенсация тўловларини тезроқ амалга оширишга хизмат қилиши мумкинлигини билдирди.
